Yeşil Çay, Siyah Çay Savaşı; Diyette Çay İçebilir miyim?

yesil-cay-siyah-cay

Çay, sudan sonra dünyada en çok içilen içecektir, çayı da bira, kahve ve karbonatlı içecekler takip etmektedir. Özellikle Türkiye’de çay sabah kahvaltıları, aralar, akşam üzerleri ve yemek sonraları olmak üzere çok sevilerek tüketilen sıcak bir içecektir. Tiryakiler için özel semaverler, çaydanlıklar, bardaklar satışa sunulmakta ve çay sektörü Türkiye için önemli bir yere sahiptir.

Son yıllarda çay konusunda uzmanlar bir çok araştırma yaptılar, çayın sağlık üzerine etkileri araştırıldı. Çayın içeriğinde ki polifenoller (en kuvvetli olanı EGCg) bunlar flavanoidler ve kateşinler en fazla miktarda bulunanların sağlık üzerine etkileri araştırıldı. Bu araştırmalarda günde 1-6 fincan çay tüketimi 1 hafta sonunda plazma antioksidan kapasitesinin arttığı gözlenmiş. Yapılan araştırmalar sonucunda da çayda ki yüksek seviyede ki flavanoidler hücre ve dokularda ki oksidatif hasarı engellediği görülmüştür. Hücre ve dokular da gün içinde milyonlarca kimyasal işlem gerçekleşmektedir ve bu ki kimyasal işlemler sonucunda serbest radikaller dediğimiz maddeler açığa çıkar bu serbest radikaller hücre DNA sına, proteinler ve lipitlerine zarar vererek, uzun sürede kalp hastalıkları, kanser, nörodejeneretif (sinir sistemi) hastalıklara sebep olmaktadırlar. İşte bu zararlı maddeleri vücuttan atan, hücrelere zarar veremeyecek hale getiren sistem de antoksidan sistem, bu sistemin içinde görev alanlara da antioksidanlar denir. Çayın içerisinde bulunan polifenoller de kuvvetli birer antioksidanlardır.

 

          Çay içinde bulunan flavanoller:

  • Antikarsinojenik
  • Antiangiojenik
  • Antipoliferatif etkiye sahiptirler.

Bu yüzden çay tüketimi destekleniyor fakat;

 

          Hangi çayı içmeliyiz?

Yeşil çayın, siyah çaya göre üretimi farklıdır; genç yapraklar okside olmadan yapılır. Yeşil çay taze yaprakların yüksek sıcaklıkta buğulanması ile olur böylece okside edici enzimler inaktive olmuş ve bozulmamış polifenol içeriğinden ayrılmış olur. Yeşil çay %30-40 polifenol içerirken, siyah çay %3-10 arasında içerir. Ayrıca yeşil çay içerisinde kateşin miktarı 0.63-1.8 mmol/L iken siyah çayda 0.2-0.34 mmol/L arasındadır.  Kafein miktarının daha az olması, polifenol ve kateşin içeriğinin yüksek olması nedeni ile yeşil çayın siyah çaya göre daha kuvvetli antioksidan etkisi vardır.

 

          Yeşil çay siyah çay savaşı:

  • Siyah çayın kafein içeriği yeşil çaya göre daha yüksektir, yüksek kafein alımı uykusuzluk, sinirlilik, kalpte taşikardi yapar.
  • Yeşil çayın polifenol içeriği siyah çaydan daha fazladır.
  • Siyah çayın dehidratasyon (vücuttan su atımı) etkisi vardır, yeşil çayın böyle bir etkisi yoktur.

 

          Yeşil çay:

  • Antioksidan aktivitesi vardır.
  • Yapılan araştırmalarda göğüs, pankreas, kolon, kanserleri üzerinde  koruyucu etkisi vardır.
  • Kardiyovasküler hastalıkların oluşum riskini azaltır, damar tıkanıklığını engeller.

 

          Yeşil çay ile kilo verebilir miyim?

Shubsole ve arkadaşlarının yaptığı bir araştırmada düzenli yeşil çay tüketiminin özellikle abdominal (göbek bölgesi) yağlanmasını azalttığı ve kan trigliserid seviyesini azalttığı görülmüştür, hayvanlar üzerinde yapılan diğer araştırmalarda kafein ve kateşin polifenollerinin uzun dönem termogenesisi sempatik stimule ettiği içindir. Çalışmalarda günde 3 defa 90 mg EGCG içeren yeşil çay ekstresi alan erkeklerde 266 kalorinin daha fazla yakıldığı gözlenmiştir. Bu da obezite kontrolünde yeşil çay ekstresinin termojenik etkide olduğunu gösterir. Yani yeşil çayın metabolizmayı hızlandırarak kilo vermeye etkisi olduğu bilinmektedir. Yeşil çay polifenolleri invitro olarak sindirimdeki lipaz enzimini inhibe eder bu da trigliserit lipolisisinde düşmeye neden olur, yani insanlarda yağ emilimini azaltır.

 

          Ne kadar çay tüketebilirim?

Bir fincan yeşil çay 50-150 mg polifenol içerir. Dekafeine yeşil çay %60-89 total polifenol içermektedir. Antioksidan aktivite için yeterli miktar gün de 3 fincan yeşil çay içilmesidir, siyah çay seviyorsanız da günde 3-4 fincanı geçirmemeniz önerilmektedir.

 

         Yeşil çay tabletleri kullanılabilir mi?

Yapılan bir araştırmada yeşil çay, yeşil çay tableti ve siyah çayın antioksidan etkileri ve biyoyararlılıkları incelenmiş çıkan sonuçlarda en fazla polifenol içeriği ve biyoyararlılığın yeşil çay tabletlerinde daha sonra yeşil çayda ve son olarak siyah çayda olduğu gözlenmiştir. Çay sevmeyenler ve önerilen miktarlarda tüketemeyenler için kafein içermeyen ve daha konsantre olan yeşil çay tabletleri tüketilebilir.

  • 10 Haziran, 2016