TATLI YEMEDEN YAŞAYAMAM! REAKTİF HİPOGLİSEMİ ve DİYET TEDAVİSİ
Ofise zayıflamak için danışan bir çok kişiden ilk duyduğumuz cümle budur. Hiçbir şey yemeden, aç durabilirim fakat çikolata yemeden asla duramam. Hastaların beslenme alışkanlıklarını dinlediğinizde genelde benzerdir. Sabah kahvaltı yapma isteği yoktur, öğlen hafif bir şeyler atıştırmaları yeterlidir, fakat akşama doğru tatlı isteği yoğunlaşır, özellikle akşama kadar tatlı besinleri atıştırma ve aşırı acıkma hissi gelişir, gece uykudan uyanıp tatlı veya yemek yiyerek tekrar uyumak genel yeme alışkanlıklarıdır. Sürekli diyet yapma çabası vardır kişide fakat diyetler çok kısa sürelidir ve başarı sınırlıdır.
Bu kişilerin açlık kan şekerlerine baktığınızda değerlerin normal olduğunu görürsünüz. Fakat şeker yüklemesi yapıldığında, hastaya REAKTİF HİPOGLİSEMİ tanısı konur. Normal zamanlarda kan şekerleri 70-110 mg/dl arasındadır. Reaktif hipoglisemi özellikle yemek yedikten sonra kan şekerinin yükselmesiyle insülin hormonunun fazla salgılanması sonucunda yemeği takiben kan şekerinde oluşan düşüşlerin sonucunda oluşur. Burada düzensiz, aşırı bir insülin salgılanma durumu vardır. Kişinin özellikle kan şekerini hızla yükselten besinler yedikten sonra (çikolata, pasta, hamurlu tatlılar v.b) terleme, taşikardi, aşırı acıkma hissi, tekrar tatlı ve besin tüketim isteği gibi durumlar oluşur. Bunların sonucunda sürekli tatlı tüketimi ve kilo artışı yaşanır.
Reaktif hipoglisemi düzensiz beslenen, öğün atlayan, psikolojik durum bozukluğu, aşırı ve hızla kilo alıp veren ve ailede şeker hastalığı olan kişilerde gözlenebilmektedir. Reaktif hipoglisemi ileride şeker hastalığının habercisidir. Tanı konduktan sonra en temel tedavisi diyettir.
Zayıflamak ve diyet yapmaya karar veren kişilerin mutlaka doktor ve diyetisyen gözetiminde, kendi metabolizmalarına uygun diyetlerle zayıflamaları gereklidir.
Reaktif hipoglisemide diyet tedavisi
· Kan şekerinin hızla yükselen ve ardından kan şekerinin hızla düşmesine sebep olacak basit karbonhidratların ( çay şekeri, bal, reçel, pekmez, pasta, tatlı, kurabiye v.b) tüketiminden kaçınılmalıdır.
· Kan şekerinin hızla yükselmesine sebep olan rafine edilmiş, glisemik indeksi yüksek besinler yerine posa içeren kompleks karbonhidratlar tüketilmelidir. Kepekli ekmek, bulgur, kepekli pirinç, kepekli makarna gibi posa içeriği yüksek karbonhidrat kaynakları tercih edilmelidir.
· Kan şekeri yemek yedikten 3 saat sonra düşmeye başlar. Bu yüzden mutlaka 3-4 saatte bir 3 ana öğün, 3 ara öğün olmak üzere az az sık sık beslenme şekli benimsenmelidir.
· Glisemik indeksi yüksek meyvelerin tüketiminden kaçınılmalıdır.
· Yaşa ve boya göre olması gereken kilo aralığında olunmalı, zayıflamak gerekiyorsa mutlaka profesyonel bir yardım alınmalıdır.
· Öğün atlanılmadan düzenli besin tüketimi sağlanmalı, öğünlerde her besin grubundan yeterli olarak tüketim sağlanmalıdır.
· Vücudumuz enerji veren karbonhidratlardır, belirli düzeyde karbonhidrat tüketilmeli, sadece protein ve yağ içeren diyetler yapılmamalıdır.
· Düzenli yapılacak egzersiz kan şekerini dengeler fakat egzersize aç başlanması veya çok uzun süre yoğun egzersiz yapılması kan şekerinin düşmesine sebep olur. Bu yüzden kepekli sandviç, kepekli makarna, ayran, meyve, kepekli bisküvi gibi karbonhidrat içeren bir besin egzersiz öncesi alınmalıdır.
· Ara öğünlerde probiyotik yoğurt, kepekli tost veya sandviç, meyve, kepekli bisküvi+peynir, ceviz veya fındık gibi besinler tüketilebilir.
· Alkol kan şekerini önce yükselmesine daha sonra düşmesine sebep olduğundan tüketiminden kaçınılmalıdır.
· Meyve suyu, şeker içeren içecekler, aşırı çay, kahve tüketiminden kaçınılmalıdır.
· Beyaz undan yapılmış besinler (börek, poğaça, mantı, kurupasta v.b) yerine kepekli undan yapılmış besinler tercih edilmelidir.
· Şeker isteği hissedildiği takdirde meyve, kepekli sandviç gibi besinlerden doğal şeker alınmalıdır.
· Glisemik indeksi düşük besinlerin tüketimine ağırlık verilmelidir.
· Posa içeriği yüksek sebze ve salata tüketimi arttırılmalıdır.
BAZI BESİNLERİN GLİSEMİK İNDEKS DEĞERLERİ
| G ı d a | GI | G ı d a | GI |
| Yerfıstığı | 21 | Portakal suyu | 74 |
| Fruktoz | 32 | Kivi | 75 |
| Soyulup yuvarlanmış arpa | 36 | Tatlı patates | 77 |
| Süt, tam | 39 | Patlamış mısır | 79 |
| Barbunya | 42 | Mango | 80 |
| Mercimek, yeşil | 42 | Müsli | 80 |
| Mercimek, yeşil | 45 | Muz, fazla olgunlaşmış | 82 |
| Süt, yağsız | 46 | Pirinç, yüksek amilozlu | 83 |
| Muz, olgunlaşmamış | 51 | Sakkaroz | 87 |
| Elma | 52 | Muffin | 88 |
| Kuru fasulye | 54 | Bisküvi | 90 |
| Domates | 54 | Çavdar ekmeği unu | 92 |
| Elma suyu | 58 | Buğday krakeri | 99 |
| Spagetti, beyaz | 59 | Beyaz ekmek | 101 |
| Portakal | 62 | Bal | 104 |
| Makarna | 64 | Patates kızarması | 107 |
| Laktoz | 65 | Mısır gevreği | 119 |
| Pirinç, önkaynatılmış | 68 | Patates, pırında pişirilmiş | 121 |
| Çavdar ekmeği | 71 | Pirinç, düşük amilozlı | 126 |
| Kırılmış arpa | 72 | pirinç | 128 |
| Barbunya, konservelenmiş | 74 | Glikoz | 138 |






