LOKMAN HEKİM-BESİNLERİN YARARLARI >EN SAĞLIKLI KIRMIZI (LAYKOPEN VE SAĞLIK İLİŞKİSİ)
Yazın sofralarımızı süsleyen kırmızı sebzelerin içeriğinde sağlık için çok önemli pozitif etkileri bulunan bir çeşit karatoneid olan laykopen adında bir maddenin son yıllarda üzerinde çok duruluyor, çalışmalar gösteriyor ki kırmızı renkli sebze ve meyvelerde yoğun olarak bulunan laykopen maddesinin kalp hastalıkları ve kanser üzerinde olumlu etkileri olduğunun son araştırmalarda altı çizilmiştir. Canlı kırmızı rengi ve yemek, salatalarda ki harika tadıyla domates laykopen miktarı çok yüksek bir sebzedir. Laykopen domates dışında karpuz, kayısı ve papayada bulunur. Yapılan çalışmalarda laykopenin kuvvetli bir antioksidan olduğu ve bazı hastalıklarla kuvvetli ilişkisi olduğu gözlenmiştir; * Sesso ve arkadaşlarının yaptığı çalışmada laykopen tüketimi ve kardiyo vasküler hastalıklar (kalp hastalıkları) arasında kuvvetli bir bağ olduğu görülmüştür. Yapılan çalışmada 7 hafta laykopen içeren diyette domates veya ürünlerini tüketen kişilerde kardiyovasküler hastalıkların oluşum riskinin %30 azaldığı gözlenmiştir. Kalp hastalıklarının oluşum risklerini azaltmasının sebebi olarak ta Laykopenin diğer karotoneidler gibi yüksek antioksidan etkiye sahip olduğu ve kan kolesterol miktarının azaltılması mekanizmasında rol oynadığı görülmüştür. * Çalışmalarda laykopenden zengin bir diyet ile göğüs ve prostat kanseri oluşum riskinin azaldığı gözlenmiştir. * Sağlık açısından önemli bir yere sahip olan antioksidanlar vücudumuzun zararlı maddelerden temizlenmesi için önemlidirler, laykopen de kuvvetli bir antioksidandır ve bağışıklık sistemimizin kuvvetlenmesinde yardımcı olur. * Laykopen başta olmak üzere içeriğinde potasyum, folat, A, C, E vitamini, polifenol, çözülebilir lif içeren domates tam bir vitamin deposudur. Aşağıda ki tabloda domates ve ürünlerinin besin değerleri görülmektedir; suyu çorbası Yukarda ki tabloda görüldüğü gibi laykopen miktarları domateste piştikçe artmaktadır bu yüzden yemeklerimizde salça kullanımı sağlık açısında olumlu etkiye sahiptir. Domatesin hormon etkilerinden korunmak için yazın taze olduğu mevsimde bol bol çiğ ve pişmiş olarak tüketmeli, kışın ise daha çok domates kurusu, domates suyu ve salça tüketimine özen gösterilmelidir. * Mide hastalıkları, reflü tarzı sindirim sistemi rahatsızlıklarınız yoksa domatesi bol suda yıkayarak kabuğunu soymadan tüketiniz. LAYKOPENDEN ZENGİN YAZ DİYETİ Sabah 1 kepekli tost 2-3 adet dilimlenmiş domates Ara 3 adet kayısı Öğle 1 tabak menemen 1 kase yoğurt 1-2 dilim kepek ekmek Ara naneli domates suyu 3-4 kepekli bisküvi Akşam 1 tabak salçalı etli patlıcan yemeği 1 kase domates çorbası 1 dilim kepek ekmek Gece 1 dilim karpuz 1 dilim peynir
Çiğ domates
ketçap
Domates
salça
Domates
potasyum
237
382
229
331
181
A vitamini
833
933
450
348
193
C vitamini
12.7
15.1
18.3
7.0
27.3
folat
15
15
20
9
7
laykopen
2573
17007
9037
15152
5084



