Beslenme Çantalarına Sağlıklı Besinler Seçin

17.beslenme-cantalarina-saglikli-besinler-secin

Okul döneminde, çocukların büyüme ve gelişme süreci devam etmektedir. Ayrıca okul öncesi döneme göre çocukta fiziksel aktivite artmakta, bu yüzden çocukların bu dönemde ki enerji ve besin öğeleri gereksinimleri de artmaktadır.  Bir yandan da bu dönemde çocukların okulda hızlı öğrenme, bilgi ve beceri kazanma süreçleri de devam etmektedir. Yapılan araştırmalarda yeterli ve dengeli beslenen çocukların okul başarılarının daha iyi olduğu ve dikkat dağınıklıklarının daha az olduğu görülmüştür. Yani hem çocuğun fiziksel gelişimi hem de okul başarısında beslenme alışkanlıklarının önemi açıkça görülmektedir.

Okul öncesi başlayan beslenme alışkanlıkları, okul çağında da devam etmektedir. Bu dönemde kazanılan beslenme alışkanlığı, ilerideki yaşlardaki beslenme alışkanlıklarının belirlenmesinde ve şeker hastalığı, kalp hastalığı gibi kronik hastalık risklerinin oluşumunda da etkindir. Bu yüzden okula devam eden çocukların beslenme alışkanlıklarına dikkat edilmeli, neyi ne kadar yemesi gerektiği çocuğa öğretilmeli ve bunun devamlı olması sağlanmalıdır.

Yapılan araştırmalarda yetersiz ve dengesiz beslenen, yağ  ve karbonhidrat, kalori içeriği yüksek gıdalarla beslenen ve yemek saati düzensiz olan çocuklarda yetişkinlik döneminde kronik hastalıklara yakalanma oranlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu hastalıklar;

  • Diyabet (şeker hastalığı)
  • Karaciğer Yağlanması
  • Kalp Hastalıkları
  • Obezite
  • Damar Sertliği
  • Mide Hastalıkları
  •  Gut
  •  Kemik ve Eklem Hastalıkları
  •  Kanser
  •  Diş ve ağız sağlığında bozukluklar

Bu dönemde özellikle yapılan hatalardan birisi çocuğa okulda yemesi için hazırlanan beslenme çantalarına konulacak besinlerde yanlış seçimler yapılmasıdır. Çocuğun kahvaltı etmeden okula gitmesi ve yanına alması için hazırlanan besinlerde yapılan hatalar veya dışarıda ki satılan besinlerden almasına izin verilmesi çocukta yanlış beslenme alışkanlıklarının gelişmesine ve yetersiz beslenmesine neden olmakta, ileri yaşlarda görülebilecek sağlık problemlerinin oluşmasına sebep olmaktadır. Bilinçsizce veya hazırlanması kolay olsun diye çocuğun beslenme çantasına konulacak olan kek, bisküvi, hazır meyve suları, gofret, çikolata, börek, kurabiye, kurupasta, poğaça gibi besinlerin yağ ve kalori oranları yüksektir. Özellikle basit karbonhidrat (şeker) içeren besinlerin çocuk tarafından tüketilmesi sakıncalıdır. Kan şekerinin hızla yükselmesine ve ardından hızla düşmesine sebep olacak bu besinler çocukta insülün seviyesinde bozulmalara, dikkat dağınıklığına, diş çürüklerine ve yüksek kalori içerdikleri için de obeziteye sebep olabilmektedirler. Yağ oranı fazla olan besinlerin tüketimi sonucunda ise özellikle yüksek doymuş yağ alımı sonucunda ileri yaşlarda koroner kalp hastalıkları, damar sertliği, hiperlipidemia gibi bir çok sağlık problemine sebep olmaktadır.

Özellikle okullarda ara öğün olarak tüketilmesi için hazırlanan beslenme çantalarına konulacak besinleri seçerken çocuğun yeme davranışlarına göre dengeli ve sağlıklı besinler konulmalıdır. Çocuğun harcadığı enerji miktarını ve beslenme alışkanlıklarını göz önüne alarak ara öğün alternatifi olarak peynir, ekmek, zeytin, yumurta, reçel gibi besinlerden oluşan kahvaltı, süt+meyve, taze sıkılmış meyve suyu, peynirli, ton balıklı v.b besinlerden oluşmuş sandviçler, ceviz, fındık + meyve gibi sağlıklı beslenme ara öğün seçenekleri hazırlanabilir. İçecek olarak çay veya hazır meyve sularının yerine süt, bitki çayları veya taze sıkılmış portakal suyu tercih edilmelidir.

Okulda beslenme saatlerinde yaşanan problemlerin birisi de farklı hazırlanmış beslenme seçeneklerinde çocukların başkasının besinlerini örnek olarak almalarıdır. Yani süt ve meyve ile hazırlanmış bir öğünü olan çocuk yanında ki arkadaşında çikolata ve meyve suyu olduğunu görüyorsa aileden bu besinleri isteyebilir. Bunun için sınıf öğretmeni tarafından herkes için aynı tür besinlerden oluşan aylık bir mönü kontrol etmesi istenebilir.

 

OKUL ÇAĞI ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

  1. Eve cips, çikolata, şekerli içecekler, hazır meyve suları gibi besinleri almayın. Bu tip gıdalarla ev ortamında karşılaştırmayınız. Israr ederse onunla oturup bu tip besinlerin vücuduna nasıl zarar verdiğini uygun bir dille anlatın ama sakın korkutmayınız.
  2. Sabah kahvaltısı günün en önemli öğünüdür. Yapılan araştırmalarda kahvaltı eden çocukların etmeyenlere göre başarı düzeylerinin, derse ilgilerinin daha yüksek olduğu, daha kolay öğrendikleri görülmüştür.
  3.  Beslenme çantasını siz hazırlıyorsanız kek-kurabiye-börek-meyve suyu gibi besinler yerine “sandviç + süt/ayran + meyve” tarzında daha düşük kalorili daha dengeli mönüler hazırlayınız.
  4. Okulda yemek veriliyorsa okul yönetiminden mönüleri isteyin ve çocuğunuzu seçimler konusunda bilgilendirin. Ayrıca evdeki yemeğini okulda yemediklerini tamamlayacak şekilde organize edin. Okul mönülerinin beslenme ve diyet uzmanı tarafından hazırlanmış olmasını okul yönetiminden isteyiniz.
  5. Çocuğunuzu oyunlara ve harekete teşvik edin. Hatta siz de onunla birlikte hareket edin. Unutmayın çocuklar çoğunlukla anne-babalarını örnek alırlar.
  6. Ara öğün alışkanlığı kazandırın. Bu öğünlerde meyve-sandviç-süt-sütlü tatlı-sebze çubukları gibi alternatifler sunun.
  7. Sevmediği bir besin grubu varsa bir diyetisyene danışın. Yerine ne verebileceğinizle ilgili size yardımcı olacaktır.
  8. Asla diyet için zorlayıcı olmayın ve çocuğu listelere mahkum etmeyin. Yavaş yavaş ve kademeli olarak alışkanlıklarını değiştirmeye çalışın.
  9. Sağlıklı yemekleri birlikte yapmaya çalışın. İçinde emeğinin bulunduğu bir besini daha kolay ve severek yiyecektir.
  10. Fast – food restoranlarında hamburgerin yanında patates, kola yerine ayran ve salata isteyin.

 

  • 5 Haziran, 2016